Verkiezingen

Transcript aflevering 1 Podcast Verkiezingen 

Gast 1: Iris, projectleider Verkiezingen
Gast 2: Patrick, toezichthouder Technisch Wijkbeheer

Presentator 1: Ashley
Presentator 2: Demi

Teaser

Ashley: En heb je daarbij ook concrete voorbeelden van als er dingen misgaan of anders lopen dan je had gedacht?

Patrick: Ja heel veel, maar dat ga ik je niet vertellen
*gelach*

Inleiding

Demi: De verkiezingen, voor de meeste mensen is dat naar een stembureau gaan, vakje rood kleuren en weer naar huis.

Ashley: Maar wat je niet ziet, is wat er allemaal achter de schermen moet gebeuren vóórdat jij dat hokje binnenstapt.

Demi: Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen hier in Lingewaard vallen de stemlokalen niet zomaar uit de lucht.

Ashley: Er moet heel wat geregeld worden zodat jij én ik op 18 maart kunnen stemmen.

Demi: En natuurlijk zijn er ook dingen die plotseling misgaan en die moeten worden opgelost.

Ashley: Daar gaan wij het vandaag over hebben… Dit is Lingewaard om naar te luisteren – Lingewaard kiest!

Demi: Wie in onze gemeente is nou eigenlijk echt de allereerste die zich bezighoudt met de verkiezingen als die eraan komen?

Iris: Ik denk dat ik en Rachel dat zijn als projectleiders van de verkiezingen.

Ashley: 18 maart gaan we allemaal massaal naar de stembussen toe voor de gemeenteraadsverkiezingen. Wat gaat er allemaal vooraf aan deze dag? Waar moet ik dan aan denken?

Iris: Het hele begin is eigenlijk de stemlocaties bij elkaar halen. Kijken waar mensen allemaal kunnen gaan stemmen. Vanuit daar kun je vervolgens gaan bepalen wat dan nodig is op die locaties en wie er nodig zijn en waar en ja dat allemaal.

Ashley: Nou, Demi en ik zitten vandaag niet alleen met Iris aan tafel, maar ook met Patrick. Zou jij je eens kort voor willen stellen?

Patrick: Ja, ik ben Patrick Kersten, coördinator van technisch wijkbeheer. Met de lijst van Iris die wij krijgen met de locaties gaan we op bezoek om te kijken wat nodig is, dus een drempelovergang voor de mensen met een beperking. Uhm, alle aanpassingen, bebording, parkeerplaatsen vrijhouden, ja ook in de grootste zin des woords zegmaar.

Ashley: Mmh, mmh. 

Patrick: Ja.

Demi: Waar baseer je dat op? Wat wel of niet een stemlocatie wordt?

Iris: Uhm we hebben een aantal locaties die gewoon vaste locaties zijn. Dus we kijken eerst naar de beschikbaarheid van die locaties. En voor een uh gemeenteraadsverkiezing zijn er bijvoorbeeld vaak wat minder locaties nodig dan voor een Tweede Kamer verkiezing, omdat de opkomst wat lager is. Vanuit daar bepalen we welke locaties we wel en niet gaan gebruiken.

Demi: Oké, nou ik hoor jou al meteen zeggen ‘lagere opkomst’. 

Iris: Nouja, het gemiddelde voor een Tweede Kamerverkiezing volgens mij was het bij de afgelopen verkiezingen tussen de 85 en 90% en bij de gemeenteraad ligt dat tussen de 50 en 60% meestal. Dus het zijn toch wel echt een stuk minder mensen die komen stemmen bij een gemeenteraadsverkiezing.

Ashley: Ja, dat is wel een verschil inderdaad.

Demi: Groot verschil.

Iris: Groot verschil, ja.

Demi: Zijn er dan specifieke dingen waarvan je denkt nou dat weet eigenlijk bijna niemand dat wij dat ook doen?

Patrick: Ja, het lastige is vooral denk ik dat het is allemaal achter de schermen. Nee, op locaties kom je allemaal dingen tegen, maar dat zijn allemaal van die kleine praktische zaken. Mensen met een rolstoel moeten ook kunnen stemmen en die moeten ook naar binnen en als je daar twee klapdeuren hebt, dan moet je daar een oplossing voor bedenken.

Ashley: Mmh mmh.

Patrick: Allemaal eigenlijk van dat soort vraagstukken. Van die bebording, dat mensen weten van hier lopen we in en daar gaan we eruit. In tijden van Corona was dat natuurlijk helemaal, dat je een looproute had in de gebouwen.

Ashley: Ja.

Patrick: Dat zijn allemaal openbare ruimtes, dus de meesten zijn goed toegankelijk, maar ja aanpassingen zijn zeker nodig, klopt.

Ashley: Mmh mmh. Je zegt net zelf ook het is heel veel werk achter de schermen waar we mee bezig zijn. Zijn er mensen die eigenlijk een bedankje zouden moeten krijgen voor hun harde werken, maar dat niet krijgen en waarom? Wie zijn zegmaar onze stille helden?

Patrick: Onze stille helden is ons eigen team natuurlijk, hè.

*gelach*

Ashley: Mmh mmh.

Patrick: Nee, het is fantastisch mooi om al jaren met de jongens te werken die eigenlijk zonder vragen het heel normaal vinden allemaal. Het overwerken, de nacht doorhalen, de stembussen ’s nachts ophalen op locatie. 

Ashley: Ja.

Patrick: In de vrachtwagen hiernaartoe. Echt puur de handen.

Ashley: Mmh mmh.

Patrick: Het werken en het meedenken. En dat is heel erg leuk. Dat geeft ook binding in het team, dat samen een hapje eten ’s avonds. Het is heel bijzonder dat je midden in de nacht om half 3 met je vrachtwagentje naar Huissen rijdt en de spulletje ophaalt. Naar Bemmel brengt en dan staan hier weer hele enthousiaste collega’s. Het is eigenlijk gewoon ontzettend mooi werk om te doen.

Ashley: Ja, klinkt ook nog wel erg gezellig met z’n allen.

Patrick: Ja, het is oprecht heel erg leuk en dat zie je aan de groep ook terug. Je helpt elkaar en dat is bij Iris precies hetzelfde.

Iris: Ja, het is hier op kantoor net zo inderdaad. We zitten hier op kantoor ook met een hele grote groep om te zorgen dat alles achter de schermen goed geregeld wordt. En onder andere om hen te ontvangen. En ook om de voorzitters hier te ontvangen die allemaal spullen komen inleveren, dus dat is wel een soort ‘bonding experience’. 

Patrick: Ja, het is ook de sfeer heb je ook hé in de avonduren. Dat is heel bijzonder.

Ashley: Ja.

Demi: Nou, wel leuk om te horen dat, nouja dat die sfeer goed is. En wat doe je dan nog om half 3? Waarom moet dat nog om half 3?

Patrick: Nou, de voorzitters die, dat weet jij misschien beter dan ik, maar ik kan een klein stukje wat ik weet in ieder geval vertellen. Nee de voorzitters tellen natuurlijk de stemmen en dan wordt er uiteindelijk naar jou/jullie toe gebeld Iris. 

Iris: Mmh mmh.

Patrick: Dan krijgen wij netjes te horen dat we de materialen mogen ophalen en kijk des te langer het tellen duurt, en dat was vorige keer geloof ik tot half 6 zelfs, ja dan zitten wij te wachten. Want die materialen moeten hier naartoe. En dus wachten wij op een opdracht.

Ashley: Ja. 

Patrick: Zo simpel is het.

Ashley: Dan kan het heel laat worden. 

*gelach*

Iris: Het is vooral het tellen wat heel lang duurt, inderdaad, ja. Dus, ze moeten alle stemmen tellen. Eerst op partijniveau en dan nog op kandidaatsniveau. En daarna moet er nog een proces verbaal ingevuld worden door de voorzitter waar eigenlijk alle bijzonderheden van de dag op staan en eigenlijk ook de uitslag van de tellingen. En daarna moeten dat verslag en alle stembussen nog naar het gemeentehuis gebracht worden. En dan staan we hier op het gemeentehuis om ze te ontvangen en dat kan dus inderdaad nog tot heel laat doorgaan.

Ashley: Ja, oké.

Demi: Het klinkt, zoals jullie het vertellen, alsof jullie het al jaren doen. 

Patrick: Och ja, tuurlijk.

*gelach*

Ashley: En jullie hebben er ooit voor gekozen om dit werk te doen. Wat vind je nou het allerleukst hieraan?

Iris: Ik denk de afwisseling vooral. Het is eigenlijk gewoon, ja, je bent constant met andere dingen bezig en er komen heel veel dingen spelen er en dingen die ad hoc opgelost moeten worden. Dus je moet soms heel erg creatief zijn, soms heel erg snel kunnen schakelen.

Ashley: Mmh mmh.

Iris: En dat vind ik wel heel leuk. 

Ashley: Ja.

Patrick: Ja, sluit ik bij aan.

Ashley: Ja, ik zag jou al knikken inderdaad.

Patrick: Dus ja, ja, absoluut.

Ashley: Oke.

Patrick: Dat is wat het zo mooi maakt. Het is ’s ochtends weet je niet wat je gaat doen die dag. 

Ashley: Nee.

Patrick: Je hebt natuurlijk een bepaalde planning staan en er hoeft maar iets mis te gaan en je moet oplossingsgericht werken en dat is prachtig mooi.

Ashley: Mmh mmh.

Patrick: Ja.

Ashley: En heb je daarbij ook concrete voorbeelden? Van als er dingen misgaan of anders lopen dan je had gedacht?

Patrick: Ja, heel veel, maar dat ga ik je niet vertellen.

*gelach*

Patrick: Nee, nee, nee. Een klein voorbeeld bijvoorbeeld: Medisch Centrum Loovelden in Huissen, locatie waar wij met extra verwarmingen moeten bijwarmen. Daar hadden de mensen die daar gebruik van maken, die hadden hem te dicht op de ruit staan, waardoor er een grote ruit klapte op dat moment.

Ashley: Oh jeetje.

Patrick: Nou zijn er wel mensen in die ruimte dus ja dan moet je daar met ‘ductape’ naartoe natuurlijk.

*gelach*

Patrick: Om de zaak bij elkaar te houden. Dat soort dingetjes, dan moet je gewoon even snel schakelen.

Ashley: Ja.

Patrick: Vooral als de auto net onderweg naar Bemmel is, naar het gemeentehuis om de materialen te leveren. Dat.

Ashley: Ja.

Demi: Ja, je bent er niet op voorbereid en tegelijkertijd ben je overal op voorbereid. 

Patrick: Ja, ja, ja precies wat je zegt. Je moet echt een beetje schakelen kunnen en ik vind dat heel leuk om te doen, ja.

Demi: En is er ook weleens iets geweest waarvan je dacht hoe los ik dit in vredesnaam op? Of?

Patrick: Ja eigenlijk, eigenlijk vind dat altijd zijn weg wel. En kijk, het team, dat zijn natuurlijk mensen die het allemaal nog veel langer doen dan ik. Dus die problemen komen eigenlijk niet zo terug. Ja, een vraag van hoe zullen we dit doen of even sparren samen, maar dat is het dan ook wel. Als een auto niet loopt of niet start, dan hebben we er nog een aantal.

Ashley: Mmh mmh.

Patrick: En dan kan ik niet zo een praktijkvoorbeeld geven waarvan ik zeg van dat ging toen mis. Dus het lost zich altijd wel op.

Demi: Dat zegt ook veel over je team.

Patrick: Ja absoluut, ja maar dat is het ook. Het is de kennis die in de groep zit. Ja, dat lost vanzelf op. 

Ashley: En bij jou Iris? Is het ook weleens spannend? Wanneer gaat jouw hartslag nou omhoog?

Iris: Uhm nou, het is inderdaad hetzelfde dat er nooit echt iets groots mis is gegaan, maar er zijn altijd wel kleine dingetjes. Bijvoorbeeld afgelopen verkiezingen was het ook dat er op een locatie te weinig stembiljetten aanwezig zijn. Dan moet je ook even snel schakelen van waar kunnen we een beetje schuiven? Op welke locatie zijn er wel genoeg aanwezig? En dan ja, de juiste mensen inschakelen dat de stembiljetten toch terechtkomen op de locatie waar ze nodig zijn. 

Ashley: Ja.

Iris: Dat soort kleine dingetjes zijn wel altijd even een puzzeltje op de dag zelf.

Patrick: Ja en de drukte denk ik. Bij sommige locaties dat je denkt hey het loopt helemaal vol.

Iris: Ja.

Patrick: En dan in een keer is het ook opgelost.

Iris: Mmh mmh.

Patrick: Dan om kwart over 5 gaat de hele gemeente stemmen.

Iris: Ja het zijn wel piekmomenten, inderdaad.

Patrick: Ja, die piekmomenten dat je denkt hey hebben we voldoende stembiljetten…

Iris: Ja.

Ashley: Ja.

Patrick: … stembussen enzovoort, ja. 

Ashley: Ja, kan ik me helemaal voorstellen.

Demi: Nou leuk om te horen dat jullie zoveel plezier hebben in het organiseren van zulke verkiezingen, want iemand moet het doen om de democratie draaiende te houden.

*gelach*

Patrick: Ja.

Demi: Zijn er ook dingen waar jullie vooraf tegenop kijken? Waarvan je denkt ja dat is het minst favoriete of daar loop ik tegenaan?

Patrick: Ik heb hier juist voor gekozen. Ik vind dit dus leuk en vooral die nachten en dat samenwerken dat trekt me, ja.

Iris: Ja, voor mij hetzelfde eigenlijk. Het is mentaal wel altijd even voorbereiden dat het een lange dag gaat zijn, maar daar zet je je ook op in. 

Demi: Ja.

Iris: Maar dat zijn inderdaad, wat jij ook zegt, het is gewoon gezellig ook. Dus dat maakt het een stuk beter.

Patrick: Ja, dat zijn mooie dagen, hè?

Iris: Ja.

Patrick: Ja, ja.

Demi: Als dat het enige is, dan denk ik dat wij ook moeten wisselen van baan.

*gelach*

Ashley: Ja ik heb ook een heleboel dingen gehoord in de voorbereiden waarvan ik in ieder geval nog niet wist dat jullie daarmee bezig waren. Zijn er ook dingen waarvan mensen denken dat jullie dat doen, maar wat totaal niet klopt?

Iris: Vaak wordt er wel aan mij gevraagd of ik dan zelf ook op een stembureau zit op de dag zelf, maar dat is niet het geval. Wij zijn echt achter de schermen om alle vragen van alle voorzitters te beantwoorden. Ook twijfels met is een bepaalde stem geldig of mag een bepaald persoon wel stemmen? Dat soort dingen. Ja, eigenlijk alles achter de schermen. Daar zijn wij vooral mee bezig en vooral niet op het stembureau zelf. Daar hebben we geen tijd voor.

Ashley: Nee, snap ik.

Demi: Zouden inwoners ergens echt van kunnen schrikken als ze dat wisten over de voorbereidingen?

Iris: Ja, misschien wel dat er zoveel meer achter zit. Wij zijn echt wel, ja, 4-5 maanden van tevoren al bezig met het beginnen van de organisatie van de verkiezingen. Het is echt een lang proces inderdaad. Ik denk dat veel inwoners dat niet zullen weten. Dat we daar zo lang mee bezig zijn. 

Ashley: En heb je wel eens een stembureau ergens moeten optuigen op een plek waarvan je dacht van: nou dat gaat echt niet werken hier?

Patrick: Nee, maar dat is een compliment voor Iris natuurlijk. 

*gelach*

Patrick: Nee, dat is heel doordacht. Dat als je de stipjes zou intekenen in de gemeente of per woonkern, dan zie je gewoon dat erover nagedacht is.

Ashley: Ja.

Patrick: En soms denk je wel van hey zou dat dan niet slim zijn, maar ja dan is die ruimte niet beschikbaar. Dat kan natuurlijk ook.

Ashley: Nee precies. Daar ben je ook van afhankelijk, natuurlijk.

Patrick: Ja, ja.

Iris: Ja, we hebben ook Faysal en Kai dat zijn onze locatiebeheerders en die gaan eigenlijk als wij een locatie op het oog hebben vooraf al kijken van is het überhaupt de geschikte locatie? Voldoet het aan bijvoorbeeld bepaalde toegankelijkheidseisen? Kunnen we daar een oplossing voor verzinnen? Of kan dat niet? 

Ashley: Mmh mmh.

Iris: Dus die doen eigenlijk al de eerste check van is deze locatie wel geschikt.

Ashley: Ja.

Demi: Locatie scouts. 

Iris: Ja, eigenlijk wel ja.

*gelach*

Patrick: Ja, precies ja.

Demi: Stembureau scouts.

Patrick: Ja.

Demi: Heeft het potentie of niet? Ja.

Patrick: Ja dat werkt wel echt goed, want ook dat terugkoppelen met drempelverhogers en dat soort dingetjes. Even een belletje van joh wat vind je ervan of we kijken even samen. Dat gaat hartstikke goed, ja.

Ashley: Ja, fijn om te horen.

Patrick: Ja, dus goed over nagedacht voordat het staat.

Ashley: Ja, super. Ja en is er in die periode dan een zin die je het vaakste hoort of iets dat altijd terugkomt?

Patrick: Uh ‘daar gaan we weer’ want ze stappen tig keer in de auto, dus daar gaan we weer wordt vaak genoemd. 

*gelach*

Ashley: Ja.

Demi: En bij jou Iris?

Iris: Uhm, nou we krijgen altijd wel heel veel vragen van voorzitters over de stembussen dat die te vol zijn. En dan is ons motto ook altijd: gewoon stampen, stampen, stampen.

*gelach*

Iris: Want er past altijd veel in, vooral met die grote biljetten van de Tweede Kamerverkiezingen. Dan denken ze altijd bij tweehonderd biljetten ‘hij zit al vol’, maar er passen er het dubbele makkelijk in. Dat horen wij de hele dag door. 

Demi: Stampen, stampen, stampen.

Iris: Ja.

Ashley: En waarmee stampen jullie dat aan?

Patrick: Met de homemade stampertjes van technisch wijkbeheer natuurlijk.

Demi: Ja.

Iris: Die maken ze zelf!

*gelach*

Demi: Nou het is wel grappig, want ik was vorige verkiezingen op pad en ik was bij VV Huissen, maar dat ding paste niet in de container.

Patrick: Nee? Oh, dat is even jammer.

Demi: Ja, ja. We hebben echt met man en macht getrokken aan dat ding. Ja, hij paste er wel in, maar we kregen hem er niet meer uit.

*gelach*

Patrick: Oké.

*gelach*

Demi: Uiteindelijk hebben we hem andersom, konden we hem wel soort van gebruiken. 

Patrick: Nou dan moeten we nog een modificatie doen.

Demi: We hadden eigenlijk schuurpapier nodig. 

Iris: Ja.

*gelach*

Demi: Maar ja, nu weet ik wel: we hadden gewoon even Patrick moeten bellen.

Patrick: Ja.

Iris: Eigenlijk wel.

*gelach*

Patrick: Nou, de volgende keer dan weet je de weg.

Demi: Ja, dan was het zo opgelost geweest. Ja, dat denk ik wel.

Ashley: Nou, dan gaan we door naar het volgende onderdeel. We gaan jullie twee keuzes voorleggen en zonder nadenken willen we eigenlijk zo snel mogelijk van jullie een antwoord horen. Nou, de eerste: Stress of adrenaline?

Patrick en Iris: Adrenaline.

Demi: Vroeg beginnen of laat afronden?

Patrick: Beide.

Iris: Ja, beide.

*gelach*

Ashley: Denk je dat het beter is om alles te plannen of alles op te lossen?

Iris: Plannen.

Patrick: Ja, absoluut, ja.

Demi: Dus, liever een strak draaiboek of ben je beter in improviseren?

Patrick: In de basis een strak draaiboek.

Iris: Ja.

Patrick: En dan daarna…

Iris: Improviseren op de onverwachte dingen.

Patrick: Ja.

Iris: Ja.

Ashley: En stilte of chaos op verkiezingsdag?

Iris: Chaos.

Patrick: Ja, ik ook.

*gelach*

Patrick: Dat vind ik wel mooi, ja.

Demi: En wat denk je vaker: het komt goed of we fixen het?

Patrick: We fixen het, dus het komt goed, ja.

Iris: Ja, dat is wel een goeie inderdaad.

*gelach*

Demi: Jullie zijn niet zo goed in kiezen, of wel?

*gelach*

Patrick: Het is wel een lastige.

Demi: Ja, nou dat is ook de bedoeling.

*gelach*

Patrick: Ja.

Transcript aflevering 2 Podcast Verkiezingen

Gast 1: Eline, jongere uit de gemeente
Gast 2: Sem, jongere uit de gemeente

Presentator 1: Ashley
Presentator 2: Demi

Teaser

Ashley: Wat zou je willen zeggen tegen jongeren die twijfelen om te stemmen?

Eline: Stem.

Sem: Ja.

Demi: Kort, maar krachtig.

Ashley: Ja, inderdaad

Eline: Gebruik je stem. Je hebt hem. Gebruik hem. Doe het…

Inleiding

Demi: In 2022 was de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen historisch laag. Slechts 50% van de Nederlanders ging toen stemmen. 

Ashley: En dit terwijl zo’n 80% van de Nederlanders in 2025 naar de stembussen ging voor de landelijke verkiezingen.

Demi: Wat opvalt, vooral jongeren blijven gemiddeld vaker thuis dan oudere kiezers.

Ashley: 18 tot 24-jarigen hadden de laagste opkomst bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen.

Demi: En wij willen weten hoe dat komt.

Ashley: Vandaag gaan we in gesprek met Sem en Eline. Zij zijn 18 en 20 jaar. 

Demi: Waarom gaan zij stemmen? Wat vinden ze van de verkiezingen? En voelen ze zich eigenlijk wel gehoord?

Ashley: Dit is Lingewaard om naar te luisteren, Lingewaard Kiest!

Demi: Met wie zitten wij aan tafel?

Sem: Ja, ik ben Sem. Ik ben 18 jaar en ik zit nog op school en ik woon in Haalderen in de gemeente. 

Ashley: Nou welkom! Leuk dat je er bent. En zou jij je eens voor kunnen stellen?

Eline: Jazeker. Ik ben Eline. Ik ben ondertussen alweer 20 jaar. Ik studeer aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ik studeer Geschiedenis. Daarvoor is het heel belangrijk om het nieuws in de gaten te houden, dus daar ben ik echt wel een klein beetje van op de hoogte. Vind ik ook leuk om bij te houden om het zo even te zeggen. 

Demi: Oké, tof. Leuk.

Ashley: Nou en om maar meteen met de deur in huis te vallen: hoe boeiend vind jij politiek op een schaal van 1 tot 10, Sem?

Sem: Uh, ik denk… ik denk een 7.

Ashley: En jij?

Eline: Uhm ja, ik studeer natuurlijk Geschiedenis en heel typisch, ik heb het politieke keuzevak gekozen, dus ik ben wel zeer geïnteresseerd in de politiek. Er zijn tegenwoordig zoveel kanten waar je naartoe op kan van partijen ook. Nu is het voor ieder wat wils en daar moet je dan dus heel goed op letten van wat past dan het beste bij mij? Waar sta ik 100% achter? En dat is bijna niet te doen met de hoeveelheid opties die er nu zijn.

Demi: Nee.

Ashley: Dat is ook lastig inderdaad.

Demi: Ja, hoe kom je daar achter van wat past het beste bij mij?

Eline: Uhm. Veel praten met mijn opa en mijn moeder en mijn zusje tegenwoordig ook, want die is nu ook 18. Op school met vrienden praat je erover. Heel veel kieswijzers maken. En inderdaad samenvattingen van partijprogramma’s lezen en dan hopen dat je het goed begrijpt.

Ashley en Eline: Ja.

Demi: De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen is gewoon echt zoveel lager dan voor de landelijke verkiezingen.

Sem: Mmh mmh.

Eline: Ja.

Demi: Hoe kan dat toch? Waarom stemt bijna 50% van alle Nederlanders niet bij de gemeenteraadsverkiezingen?

Eline: Ja ik weet niet. Saai, niet interessant.

Demi: Maar waarom zou dat voor de gemeentelijke verkiezingen zoveel saaier of minder interessant zijn? Terwijl dat juist gaat om jouw directe leefomgeving, dus de plek waar jij woont, misschien wel werkt. Waar jij elke dag door de straat rijdt.

Sem: Ik denk dat mensen gewoon het gevoel krijgen dat de gemeenteverkiezingen minder belangrijk zijn dan de landelijke.

Ashley: Ja, het komt natuurlijk veel meer op televisie. Ook al die verschillende debatten bij zo’n landelijke verkiezing en bij de gemeenteraadsverkiezingen is dat toch wel minder.

Sem: Mmh mmh. 

Ashley: Nou en jij zei net ook van ja ik denk dat veel jongeren zich er misschien wel niet in interesseren, maar wat ook zo kan is dat ze het wel ja een beetje lastig vinden. Het is natuurlijk ook vaak wel andere taal die vaak wordt gebruikt. Uhm, denk je dat het jongeren onnodig moeilijk wordt gemaakt om te snappen waar het allemaal over gaat? Of heb je het idee dat partijen wel duidelijk genoeg zijn voor jongeren?

Eline: Ja, nee. Zegmaar als je een partijprogramma leest, kan die echt wel moeilijke woorden bevatten. Nou kan je met tegenwoordig heel veel AI hulp dat best wel makkelijk omzetten naar een makkelijkere taal om het maar even zo te zeggen.

Ashley: Ja, mmh mmh.

Eline: En tegelijkertijd doen sommige politieke partijen ook echt wel iets op de social media platforms om toch echt wel de jeugd te bereiken en op die manier duidelijk te maken wat zij van plan zijn.

Demi: Maar denken jullie dat er sowieso genoeg naar jongeren wordt geluisterd in de politiek?

Sem: Denk wel steeds meer. Denk ik. 

Eline: Ja, steeds meer. Omdat ze zien dat we echt wel ook een stem krijgen met protesten die we uitvoeren. Het zou alleen nog wel meer kunnen.

Demi: En hoe kan de gemeente daarbij helpen? Hoe kan de gemeente jongeren bereiken? Want geloof mij, dat is moeilijk.

Eline: Ja. Ja, heel stom, maar ik denk dat het voor heel veel jongeren er ook echt wel een blok voor hun hoofd zit of zo’n als ze dan verkiezingen horen of politiek of gemeente, dan gaat het gewoon.. gaat uit. Dan is het gewoon weetje dat interesseert me niet, ik ken het niet, het boeit me niks. Ja, ik weet niet.

Ashley: Ja.

Demi: En zijn er ook dingen die de gemeente absoluut niet moet doen om de jongeren te bereiken?

Eline: Brieven sturen. 

*gelach*

Eline: Naast je stempas brieven sturen.

Sem: Ja.

Eline: Die komen op een stoel terecht. Ongeopend. Dat is echt. 

Sem: Ja.

Eline: Brieven, mails, nee. Doe het gewoon…

Demi: Appje.

Eline: Appje, social media, TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, weet ik veel, maar dat… brieven… dat is echt.

Ashley: Beetje ouderwets?

Eline: Voor de jeugd wel ja. 

Ashley: Ja, oké. Zou jij zo’n brief openen?

Sem: Ik zou hem wel openen, maar ik weet niet of ik er dan echt met de brief zelf iets mee zou doen. Ik heb heel vaak met dat soort brieven die lees ik en dan zie ik gewoon informatie staan en eigenlijk als ik iets opgestuurd krijg van de gemeente of van de overheid en het is gewoon qua informatie en niet per sé van ga nu dit en dat doen, want anders weet ik veel voor bepaalde zaken. Dan ja, gooi ik ze meestal gewoon gelijk bij het oud papier.

Ashley: Ja, dan weet je al niet goed wat je ermee moet. 

Sem: Ja, dan denk ik oh het is niet verplicht dus dan kan het weg.

Ashley: Ja. Is er iets wat jij zelf echt niet snapt aan de gemeenteraadsverkiezingen? Zijn er dingen die voor jullie onduidelijk zijn?

Demi: Ja, waarvan je misschien wel denkt wow hier had ik graag meer uitleg over gekregen.

Sem: Ja, ik wist dus nooit of de gemeenteraadsverkiezingen echt ook weetjewel de D66, PVV, VVD of dat ook al die partijen die in de Tweede Kamer enzo zitten. Dat zit ook hier toch? 

Demi: Klopt. Vaak is het wel zo dat liberale partijen ook nog steeds liberaal zijn in de gemeenteraad zegmaar. Maar zij kunnen daadwerkelijk afwijken in hun standpunten van de landelijke partij, maar vaak delen ze dezelfde waarden om het zo maar te zeggen. En het kan soms heel erg een op een overeenkomen. En soms ja, hebben ze echt hun regionaal sausje eroverheen gegooid.

Sem: Ja.

Demi: Ja. En ook niet alle partijen zijn vertegenwoordigd.

Sem: Oh ja dat wist ik niet. Dus je moet ook echt wel opletten dat je echt goed leest waar die persoon en die partij hier voor staat.

Demi: Ja, klopt.

Sem: In plaats van de Tweede Kamer gewoon denken oh ik heb voor die gestemd tijdens de landelijke.

Demi: Ja.

Sem: Oh ja.

Demi: Wil jij er iets aan toevoegen? Ik zie jou knikken.

Eline: Nouja nee inderdaad inderdaad. Ja, wat ik vooral verwarrend vind aan de gemeenteraadverkiezingen is inderdaad dat het andere partijen hebben. Dus dat je ook in een keer moet gaan verdiepen in de lokale partijen en waar je daar dan mee eens bent of mee oneens bent. Dat is echt uh… ja.

Demi: Ja.

Ashley: Ja. Uhm, nou we gaan door naar de bliksemsnelle ronde. Jullie krijgen twee keuzes en dan wil ik dat jullie zo snel mogelijk een antwoord daarop geven. Niks is goed of fout, maar kies gewoon wat als eerste in je opkomt. Uhm: stemmen, doe je het omdat het verplicht voelt of zie je het als een recht om te mogen stemmen?

Eline: Recht om te mogen stemmen.

Sem: Ja, recht om te mogen stemmen. 

Demi: En de gemeenteraadsverkiezingen: is het heel belangrijk of is het een ver van je bed show?

Sem: Belangrijk, vind ik.

Eline: Ja. 

Ashley: En heb je door te stemmen echt invloed of is het meer voor de show?

Eline: Het voelt als voor de show, maar je hebt echt wel invloed. Want die ene stem kan het verschil maken. Laat je stem horen, gebruik het.

Sem: Ja, ik denk. Ik sluit me daar ook wel bij aan.

Demi: En zou je ook stemmen zonder het helemaal te snappen? Vind je dat oké of zeg je ga dan liever niet stemmen.

Sem: Als ik het helemaal niet zou snappen, niet. Maar als ik het wel een beetje zou snappen, maar echt niet de details en alles, dan zou ik alsnog wel gewoon gaan stemmen. 

Eline: Ja, het stemmen is je recht en je mag het doen. 

Demi: Ook als je er geen pepernoot van snapt.

Eline: Ja.

Demi: Ja.

Eline: Of ik het ermee eens ben, is dan…

Demi: Mmh mmh. 

Eline: Ik vind wel dat je je er een klein beetje in moet verdiepen om een overwogen keuze te kunnen maken.

Demi: Ja.

Ashley: Dan weet ik denk ik al jouw antwoord op mijn volgende vraag: mensen die niet stemmen, begrijpelijk of zonde?

Eline: Zonde.

Sem: Begrijpelijk misschien wel voor sommigen.

Ashley: Oké, mmh mmh, ja.

Demi: Oké, maar de volgende is echt een dilemma. Daar komt ie.

Ashley: Ja. Eens in de acht jaar mogen stemmen of elk jaar opnieuw verkiezingen?

Demi: Ja… *gelach*

Sem: Elk jaar opnieuw misschien.

Ashley: Oké.

Eline: Maar duurt het net zo lang om een coalitie te krijgen of?

*gelach*

Ashley: Dat maakt inderdaad ook nog wel verschil, maar ervanuit gaande dat ze het snel rond hebben?

Demi: Ja, of niet.

Eline: Als ze het snel rond krijgen, dan om het jaar. Dan kan je ieder jaar gewoon laten weten van dit vind ik nu. Ik vind dit nu belangrijk. Jullie moeten hier meer op letten. 

Ashley: Ja, dat kan in acht jaar natuurlijk ook nog wel weer verschillen met je levensfase dat je denkt van nou, nu vind ik dit toch wel heel veel belangrijk. 

Sem: Ja, want acht jaar is ook echt wel lang.

Demi: Ja, dat is lang.

Eline: Er kan natuurlijk in acht jaar landelijk, internationaal heel veel veranderen. Dus dan is om het jaar is dan beter.

Sem: Mmh mmh.

Ashley: Oké, duidelijk.

Demi: En als we het nog extremer trekken: nooit meer verkiezingen of over elk klein besluit moet door de inwoners gestemd worden?

Eline: Referendum.

Sem: Ja, ik denk ook over ieder onderwerp gestemd worden.

Eline: Ik ga niet in een dictatuur leven.

Ashley: En de stemleeftijd dan liever naar 16 of naar 20 jaar? 

Eline: 16.

Sem: 20.

Ashley: Dat zou betekenen dat jij nog niet had mogen stemmen.

Sem: Nee.

*gelach*

Demi: Scherp hoor! Scherp. En zou je liever voor een specifieke partij stemmen of tegen iets of een partij?

Eline: Altijd voor stemmen.

Sem: Voor. Ja.

Demi: Oké. 

Ashley: En wat is belangrijker: de gemeenteraadsverkiezingen of de landelijke verkiezingen?

Eline: Beide.

Sem: Ja ik denk ook beide. Alleen de gemeentelijke verkiezingen heeft natuurlijk meer invloed over waar jij natuurlijk echt woont.

Ashley: Dan hebben we nog twee afsluitende vragen aan jullie. Zou je zelf ooit iets willen doen in de lokale politiek of bijvoorbeeld meedenken met de gemeente?

Eline: Ja, dat kan dus inderdaad in de gemeenteraad, eventueel provincie of nog groter: de Tweede Kamer. Als dat ooit mag lukken.

Ashley: Grote droom?

Eline: Ja, grote droom inderdaad. Dus.

Ashley: En wat zou je willen zeggen tegen jongeren die twijfelen om te stemmen? 

Eline: Stem.

Sem: Ja.

Demi: Kort, maar krachtig. 

Ashley: Ja inderdaad.

*gelach*

Eline: Gebruik je stem. Je hebt hem. Gebruik hem. Doe het…

Sem: Ja. Informeer je misschien een klein beetje en ja.

Demi: Ja.

Eline: Kruisje zetten, bolletje inkleuren en je bent klaar.

Sem: Ja.

Eline: Vouwen is niet zo moeilijk. Komt allemaal goed.

*gelach* 

Demi: En anders helpen ze wel.

Eline: Ja, dat ook.

Sem: Want je kan het en het is maar ja het is maar uh. Je bent denk ik vijf minuten bij die stembus en dan ben je weer weg, dus in principe.

Eline: Ja en je kan net het verschil maken.

Ashley: Ja. Het is een kleine moeite. 

Sem: Ja.

Ashley: Nou, dankjewel voor dit open gesprek.

Sem: Ja.

Ashley: Wij vonden het in ieder geval hartstikke leuk en mooi om te horen hoe jullie naar stemmen en naar de verkiezingen kijken.

Demi: Wil je nou meer weten over de verkiezingen of stemmen in onze gemeente? Kijk dan op www.lingewaard.nl/verkiezingen

Nou, muziekje.

Ashley: Tingtingeling

Demi: Lalala

*gelach*

Transcript aflevering 3 Podcast Verkiezingen

Gast 1: Patrick, Griffier
Gast 2: Jules, Raadsadviseur

Presentator 1: Ashley
Presentator 2: Demi

Teaser

Patrick: Als die tweede stem toch langs was geweest bij het stembureau hadden ze waarschijnlijk wel die extra zetel gepakt die ze toen niet hebben gepakt uiteindelijk.

Demi: Wat zuur!

Ashley: Kan net het verschil maken dus.

Patrick: Was heel zuur. Ja, ja, ja. Dus op een gegeven moment aan het eind van de avond telt elke stem.

Ashley: Mmh mmh.

Inleiding

Ashley: Welkom bij de derde en laatste aflevering van Lingewaard Kiest!

Demi: De podcast die je meeneemt achter de schermen van de lokale politiek in onze gemeente.

Ashley: Eerder hoorde je wie zich inzetten voor de verkiezingen en hoe jongeren naar de lokale politiek kijken.

Demi: Vandaag hebben we het over hoe jij zelf invloed hebt, want door te stemmen bepaal jij mee.

Ashley: De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur, maar weet je eigenlijk wel waar je op wil stemmen?

Demi: Daar gaan we jou mee helpen. Deze aflevering is voor iedereen die nog twijfelt. Eigenlijk een soort eerste hulp bij kiesstress.

Ashley: Vandaag praten we met twee mensen die alles weten over de gemeenteraad en de verkiezingen.

Patrick: Ja, ik ben Patrick Peters en ik ben de raadsgriffier van de gemeente Lingewaard. En de griffier is zeg maar de secretaris van de Gemeenteraad, dus raadsleden die verrichten allerlei werkzaamheden en dan heb je een raadsgriffier samen met een team dat heet de Griffie en die ondersteunen de raadsleden bij hun werk.

Ashley: Oké, welkom.

Jules: Ik ben Jules van der Vliet, raadsadviseur. Ik werk dus ook bij de raadsgriffie en als raadsadviseur ondersteun je de gemeenteraad ook bij heel veel commissies. Dat zijn eigenlijk voorbereidende vergaderingen voor de definitieve raadsvergadering.

Ashley: Nou, leuk dat jullie hier vandaag zijn.

Demi: Ja. Want op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen, maar op wie kunnen we eigenlijk stemmen?

Patrick: Ja in Lingewaard hebben we 9 partijen die dit keer meedoen aan de verkiezingen. We hadden dit keer ook al 9 partijen in deze periode in de raad zitten. Twee partijen zijn gefuseerd, dus eigenlijk zouden we met de huidige partijen 7 partijen hebben, maar er zijn twee nieuwe partijen bij gekomen. Dat is Forum voor Democratie, die doen voor het eerst mee en Lijst Jansen die doet ook voor het eerst mee. Dus we hebben 9 partijen op de lijst staan.

Ashley: Oké en bestaan die partijen… uhm zijn dat professionele politici of hoe moeten we dat zien?

Patrick: Nee, nee het is een heel mooi systeem. Het zijn echt volksvertegenwoordigers. Het is ook een soort van lekenbestuur, maar dat bedoel ik dan heel positief. Want het zijn allemaal raadsleden die normaal overdag iets anders doen. Sommige mensen staan voor de klas, andere mensen hebben een winkel. Dus ze doen overdag hele andere dingen dan ze ’s avonds hier in de raadszaal met elkaar bespreken of met inwoners bespreken. Dus het zijn mensen die het naast hun normale werkzaamheden overdag doen. In principe heb je geen diploma nodig om raadslid te zijn. Het gaat er vooral om dat je eigenlijk genoeg stemmen krijgt om in die gemeenteraad te komen.

Demi: Ja. En ik hoorde je net zeggen dus 9 partijen die meedoen aan de verkiezingen.

Patrick: Ja.

Demi: En er zitten nu ook 9 partijen.

Patrick: Ja.

Demi: Is het dan ook zo dat die 9 partijen in de raad komen of vallen er misschien wel partijen af?

Patrick: Nou dat gaan we zien bij de uitslag. Je hebt een aantal stemmen nodig om een zetel te krijgen. Volgens mij is dat hier… dat weet Jules misschien ook wel… tussen de zes- zevenhonderd stemmen vermoed ik?

Jules: Ja dat hangt een beetje van de opkomst af inderdaad. Hoe hoger de opkomst, hoe meer stemmen er nodig zijn. Maar ja een flink aantal stemmen in ieder geval, ja.

Patrick: Dus ja je moet minimaal die zes- zevenhonderd stemmen hebben denk ik om een zetel te krijgen, dus het is even de vraag of iedereen die ene, minimaal 1 zetel gaat pakken.

Demi: En dat is de kiesdrempel?

Patrick: Dat is… ja dat kun je noemen als kiesdrempel.

Jules: En goed om te weten: vier jaar geleden bij de verkiezingen deden er 11 partijen mee en kwamen uiteindelijk 9 partijen in de gemeenteraad terug. Dus het is echt zeker geen gewonnen race voor alle deelnemende partijen.

Demi: Nee, nee.

Patrick: Precies, dus we hebben 29 raadszetels die zijn te verdelen, maar ik denk dat we misschien wel ik weet niet hoeveel, dat zal wel onderhand 50 mensen op de lijst bij al die partijen. Dus er zullen meer mensen worden teleurgesteld dan dat mensen uiteindelijk raadslid worden.

Demi: Ja.

Ashley: En dan specifiek over het stemmen hoor je ook wel veel mensen zeggen ja, mijn ene stem maakt toch geen verschil. Hoe denken jullie daar over?

Patrick: Even heel simpel gezegd heb je zes- zevenhonderd stemmen nodig hè voor een zetel misschien. En elke stem is er eentje en ik weet bij de laatste verkiezingen dat een partij die kwam iets van 11 of 12 stemmen tekort voor die derde zetel. Dus ja op een bepaald moment telt elke stem.

Demi: Mmh mmh.

Ashley: Ja.

Patrick: En ik weet in het verleden bij een andere gemeente waar ik heb gewerkt daar ging het om twee of drie stemmen die ze te kort kwamen.

Demi: Zo…

Ashley: Oké

Patrick: Daar is een hertelling geweest op verzoek van die partij. Hebben ze het nog een keer allemaal geteld. Dan zie je toch dat ons systeem wel goed werkt, want het bleef gewoon dezelfde uitslag. Maar dan zie je toch dat net als die tweede stem toch bij ons was geweest voor het stembureau ze waarschijnlijk wel die extra zetel hadden gepakt die ze nu niet hebben gepakt uiteindelijk.

Demi: Wat zuur!

Ashley: Kan net het verschil maken dus.

Patrick: Was heel zuur. Ja, ja, ja. Dus op een gegeven moment aan het eind van de avond telt elke stem.

Ashley: Mmh mmh.

Demi: En als iemand nog helemaal niet weet waarvoor hij wil gaan stemmen? Wat zou je diegene willen meegeven?

Patrick: Ja, nou we hebben een hele makkelijke oplossing. Maar je hebt meerdere mogelijkheden.

Demi: Mmh mmh.

Patrick: Te beginnen met de stemwijzer in te vullen. Die is online. En dan krijg je gewoon 30 stellingen voorgelegd over allerlei onderwerpen: over verkeer, over veiligheid, over sociaal domein…

Demi: En specifiek voor Lingewaard, toch?

Patrick: Specifiek voor Lingewaard is die gemaakt samen met de politieke partijen. Nou en als je die invult, dan kun je ook aangeven welke onderwerpen je belangrijk vindt, welke je minder belangrijk vindt. Nou en dan zo’n systeem gaat dan uitzoeken wat voor score er uitkomt en welke partijen het best bij jou passen. Vaak komen er dan twee of drie partijen uit. Dan krijg je al een richting. Dan kun je ook analyseren op die website waarom die ene partij bij jou past, omdat je bepaalde antwoorden hebt gegeven.

Demi: Mmh mmh.

Patrick: Dus dat is één ding dat ik echt zou adviseren. Vul in ieder geval even de stemwijzer in. Verder op de website van de gemeente staan ook alle verkiezingsprogramma’s van alle partijen. Dus als je de tijd ervoor wil nemen, dan kun je in een middagje eigenlijk alle verkiezingsprogramma’s van de 9 partijen doorlezen. En ja, volg ook even gewoon het nieuws de komende periode. Lees de Gelderlander, kijk wat er op de website staat van de Gelderlander, Omroep Lingewaard, kijk even wat er ongeveer gebeurd in de politiek. En welke onderwerpen er ook leven. Dat is denk ik ook wel goed om te weten van goh en kijk ook welke onderwerpen dan ook voor jou zelf leven hè van wat vind je zelf nu eigenlijk? Welke onderwerpen leven er in de politiek? Wat vinden de partijen daar dan van?

Demi: Ja.

Ashley: Nou, oké, veel verschillende manieren in ieder geval om een keuze op te baseren.

Demi: Iedereen die mee wil doen, kan meedoen.

Patrick: Ja, ja.

Demi: Stel nou dat er iemand luistert en diegene denkt nou, misschien is dit wel iets voor mij. Wat kan diegene dan doen?

Patrick: Om raadslid te worden? Ja, even heel simpel gezegd, als je op een gegeven moment, dat staat gewoon in de gemeentewet. Je moet 18 jaar zijn en je moet als je raadslid bent op dat moment dat je raadslid bent ook in de gemeente gaan wonen. Dat zijn eigenlijk de enige criteria die ik even zo kan opnoemen waaraan je moet voldoen. Je hoeft niet een specifieke opleiding gedaan te hebben, je hoeft zelfs geen Verklaring Omtrent Gedrag op tafel te leggen. Het gaat echt om het vertrouwen wat jij echt van andere inwoners dat ze zeggen jij mag mij voor komende vier jaar vertegenwoordigen.

Demi: Mmh mmh.

Patrick: Dus, als je denkt van nou ik heb een bepaalde mening over wat er in Lingewaard gebeurd en die wil ik ook uitdragen, dan kun je gewoon de volgende verkiezingen 2030 kun je je gewoon verkiesbaar stellen. Je moet natuurlijk wel zorgen dat je je op tijd aanmeld, je moet een bedrag betalen om aan de verkiezingen mee te mogen doen. Nou, in principe kan iedereen die deze podcast hoort en denkt nou dat zie ik wel zitten over vier jaar, kan een eigen partij oprichten. Is bijvoorbeeld heel leuk, want vorige keer in 2022 was er een carnavalsvereniging en die hadden zoiets van oh het is misschien wel leuk om met de verkiezingen mee te doen. Ja die hebben zich gewoon op tijd aangemeld om met de verkiezingen mee te doen.

*gelach*

Patrick: Nou als je met de volgende verkiezingen in 2030 overweegt om raadslid te worden, meld je dan ook vooral eerst even aan voor de cursus Politiek Actief.

Demi: Ja.

Patrick: Want dan leer je van wat doet die gemeente nou precies, wat is dat raadswerk? Je leert ook al, je maakt kennis met de verschillende politieke partijen. We doen ook aan een speeddate waarbij cursisten een keer met raadsleden kunnen praten.

Demi: Ja, ja, ja.

Ashley: Nou, goeie tip. Deze mensen hebben wellicht ook daarnaast dus gewoon al een baan. Stel dat mensen het dus interessant vinden om dit te gaan doen. Hoeveel tijd zou dat dan ongeveer kosten?

Jules: Er is ik denk een jaar of tien geleden is een keer een onderzoek geweest en dat heette volgens mij ook 16,2 uur per week. Maar ik denk dat er inmiddels wel iets meer werk in het raadswerk gaat zitten. Dus dat heeft ook wel echt impact. Ik denk niet dat iemand zomaar 16 uur per week op de plank heeft liggen om nog even vrij in te vullen. Dus ja, je ziet dat het wel gecombineerd moet worden met werk en privé.

Ashley: Mmh mmh.

Jules: Daar geven wij ook als griffie wel aandacht aan. Hoe je dat goed kan doen als raadslid.

Ashley: Ja.

Jules: Maar daarvoor krijg je ook heel veel terug hoor je altijd van mensen.

Demi: Ja, ja, ja.

Jules: Dus je maakt heel veel contact in de samenleving. En ja je bent ook namens inwoners gekozen om besluiten te nemen voor de Lingewaardse samenleving. Dus dat is ook wat je ervoor terug krijgt.

Ashley: Ja, dat is ook iets heel moois natuurlijk.

Jules: Ja.

Ashley: Dan is het nu tijd voor een bliksemsnelle ronde. Jullie krijgen daarbij steeds twee opties en je hoeft daarvoor geen uitleg te geven, maar je moet gewoon een keuze maken tussen die opties. Landelijke of gemeentelijke verkiezingen?

Patrick: Gemeentelijke verkiezingen.

Jules: Heel simpel.

Demi: Ja?

Jules: Gemeentelijke verkiezingen.

Demi: Ruzie in de gemeenteraad of nooit discussie?

Patrick: Oef… moeilijk. Uh….

*gelach*

Patrick: Ruzie in de gemeenteraad en daarna een borrel.

Demi: Oké, ja.

Ashley: Klinkt goed.

Jules: Nee, eens. Het is niet goed als er geen discussie is, want dat betekent dat er geen verschillen zouden zijn en die zijn er.

Demi: Ja.

Ashley: En beter teveel campagnevoering of te weinig?

Jules: Teveel

Patrick: Veel.

Jules: Te bestaat niet. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen naar de stembus gaan.

Demi: Ja, oké. En doe je dat dan liever met een traditionele verkiezingsposter of met een sociale media campagne?

Patrick: Wij doen dat zelf niet, maar ik zou altijd gaan voor een mix. Maar als ik moet kiezen?

Demi: Je moet kiezen.

Jules: Sociale media campagne.

Patrick: Sociale media campagne.

Demi: Ja, meer van deze tijd misschien. En dan liever in de ochtend of vlak voor sluitingstijd?

Jules: Ochtend.

Patrick: Ochtend.

Demi: Oké.

Ashley: En dan de stemwijzer invullen of liever de partijprogramma’s lezen?

Patrick: Stemwijzer.

Jules: Partijprogramma’s.

Demi: Oké.

Ashley: Oké.

Demi: En ga je liever stemmen in een stembureau met een gezellig koffiehoekje of liever zo snel mogelijk weer naar huis na het stemmen?

Patrick: Zo snel mogelijk weer naar huis.

Jules: Zo snel mogelijk weer naar huis.

*gelach*

Ashley: En dan liever een stemhokje met gordijntje of zonder?

Jules: Zonder.

Patrick: Met.

Demi: En houd je je stem geheim achteraf of deel je die met iemand?

Patrick: Delen.

Jules: Geheim.

*gelach*

Demi: Leuk. Jullie zijn heel goed hierin. Ja, jullie zijn heel goed hierin.

Ashley: Mooie antwoorden.

Demi: Ja zeker. Niet iedereen is zo goed in keuzes maken, dus chapeau naar jullie.

Patrick: Ja, ja.

Demi: Jullie kunnen goed onder druk meteen een keuze maken.

Patrick: Ja, ja fijn.

Demi: Misschien past dat wel bij jullie werk.

Patrick: Ja is ons werk.

Demi: Ja, ja, nee, maar dat is echt heel leuk om mee te krijgen. En hebben jullie nog een leuk verhaal over wat je weleens hebt meegemaakt tijdens verkiezingen of uitslagavonden of wat dan ook?

Patrick: Even goed nadenken.

Demi: Grappige ervaring die je wil delen of iets wat je is bijgebleven van een vorige keer?

Patrick: Ja, ik heb een keer een hertelling meegemaakt. Dat was wel heel grappig, omdat het gewoon allemaal nog een keer herteld moest worden. Dat was ook niet grappig.

Demi: Mmh mmh.

Patrick: En dan moest het hele gemeentehuis waar ik toen werkte moest allemaal die stemmen nog een keer gaan tellen.

Ashley: Wat een werkje.

Demi: Alle medewerkers ook?

Patrick: Ja, alle medewerkers die er waren die moesten alles afzeggen die dag.

Demi: Ja?

Patrick: En dan hebben ze alles nog een keer geteld.

Ashley: En hoelang duurde dat?

Patrick: Dat duurde vijf uur ongeveer.

Demi: Kan ik me dan voorstellen dat iedereen naar een centrale ruimte op de grond gaat zitten?

Patrick: In een gemeente en dan zaten we daar in de raadszaal van het stadhuis en de gemeentesecretaris had tegen alle medewerkers gezegd jullie gaan alle afspraken schrappen morgenochtend.

Demi: Ja?

Patrick: Jullie gaan allemaal stemmen nog een keer tellen. Maakt niet uit hoe belangrijk de afspraken zijn. Jullie gaan allemaal stemmen tellen. Dus zoiets zou ik kunnen vertellen.

Demi: Best een bizar moment, eigenlijk.

Patrick: Ja, was heel bijzonder om nog een keer te doen.

Demi: Ja.

Patrick: En ik zie nog voor me al die lange tafels en daar zaten dan 10-12 collega’s. En die gingen allemaal die stemmen nog een keer opnieuw tellen. Duurde een uur of vijf.

Demi: Soort mini fabriek.

Patrick: Ja het zag er heel erg uit alsof je op een fabriek werkte.

*gelach*

Demi: Ja, ja.

Patrick: En er stonden denk ik een man of, nou misschien wel 100 mensen, te tellen, ja.

Demi: Oké, unieke ervaring.

Patrick: Ja, was heel apart, ja. En de telling was gelijk. En daar was iedereen ook heel blij om, want als het net anders was uitgepak, hadden we een ander probleem gehad.

Ashley: Ja, zo…

Demi: Ja dan had je het nog een keer moeten doen.

*gelach*

Patrick: Ja, ja, anders had je het voor de derde keer gedaan.

Demi: Anders zat je daar nog vijf uur.

Patrick: Ja, dus dat is wel bijzonder. En ik heb nog meegemaakt, dat was ook wel grappig.

Demi: Ja?

Patrick: Daar zouden we eigenlijk weer naartoe moeten. Is dat het gewoon. Nu hebben we dus een enorm proces rond die stemmen tellen. En toen ik begon als griffier had je gewoon een computer en dat was gewoon een kast en dan drukte je om 9 uur op een knopje en dan rolde er een kassabon uit net als bij de supermarkt en dan kon je zo de uitslag zien.

Ashley: Ooh… Oké.

Patrick: En dan telde je al die kassabonnen naast elkaar. Dan had je de uitslag.

Demi: Zo gepiept.

Ashley: Klinkt makkelijk.

Patrick: Ja dan was je zo klaar.

Demi: Heb jij een leuk verhaal?

Jules: Ik zit even te denken. Bij het vaststellen van de verkiezingsuitslag in de gemeente waar ik ook heb gewerkt, daar werd een keer bezwaar gemaakt of in ieder geval de opmerking geplaatst of een stemhokje wel correct was. Want het zat in een verzorgingstehuis.

Demi: Ja?

Jules: En in een verzorgingstehuis heb je natuurlijk camera’s.

Ashley: Oooh.

Jules: En toen werd er gekeken of de camera op het stemhokje gericht was. En dat was zo, alleen stond die camera uit.

Demi en Ashley: Aaaah

Jules: Hadden ze bewust op gelet.

Ashley: Jeetje.

Jules: Zelfs in de kleinste hoekjes is opgelet bij het opzetten van de stembureaus. Dat vond ik wel mooi om te zien hoe professioneel dat gaat.

Demi: Ja.

Ashley: Ja daar moet je allemaal over nadenken.

Demi: Ik denk dat wij aan het einde zijn. Hebben wij nog iets gemist? Hebben jullie ons nog iets te vertellen of de luisteraars?

Patrick: Ik zou vooral zeggen het is maar één keer in de vier jaar twintig minuutjes fysiek. Dus doe dat vooral een keer in de vier jaar en dan heb je nooit spijt dat je achteraf niet hebt gestemd.

Demi: Mmh mmh.

Jules: Daar kan ik me alleen maar bij aansluiten.

Demi: Nou, dankjewel dat jullie hier vandaag waren. En de luisteraar: bedankt voor het luisteren naar Lingewaard Kiest!